Eko kratka na drodze pożarowej a powierzchnia biologicznie czynna – opinia prawna.

Prawna definicja drogi pożarowej
Wymagania prawne dotyczące powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do dróg pożarowych wykonanych z zastosowaniem kratek geoSYSTEM

Poniżej przedstawiono analizę prawną dotyczącą możliwości kwalifikowania nawierzchni dróg pożarowych wykonanych z wykorzystaniem eko krat jako powierzchni biologicznie czynnej, w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Podstawa prawna funkcjonowania dróg pożarowych

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, droga pożarowa o nawierzchni utwardzonej, umożliwiająca dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej przez cały rok, powinna być zapewniona w szczególności do:

budynków zawierających strefy pożarowe zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi ZL I lub ZL II,
obiektów średniowysokich, wysokich i wysokościowych, w których występują strefy pożarowe ZL III, ZL IV lub ZL V,
budynków produkcyjnych i magazynowych oraz stref pożarowych zewnętrznych obejmujących urządzenia technologiczne, place składowe lub wiaty, jeżeli gęstość obciążenia ogniowego przekracza 500 MJ/m² oraz spełniony jest co najmniej jeden z następujących warunków:
- powierzchnia strefy pożarowej przekracza 1 000 m²,
- występuje pomieszczenie zagrożone wybuchem,
- obiekt posiada strefę pożarową o powierzchni powyżej 20 000 m² przy obciążeniu ogniowym poniżej 500 MJ/m²,
budynków niskich zawierających:
- strefę pożarową ZL III o powierzchni powyżej 1 000 m² zlokalizowaną powyżej pierwszej kondygnacji,
- strefę ZL V z liczbą miejsc noclegowych przekraczającą 50,
- obiektów użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego, w których jednocześnie może przebywać ponad 50 osób,
- stanowisk czerpania wody do celów przeciwpożarowych.

Droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd bez konieczności cofania lub być zakończona placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20 × 20 m. Dopuszcza się wykonanie odcinka o długości do 15 m, z którego wyjazd odbywa się poprzez cofanie pojazdu. Minimalny promień zewnętrzny łuku drogi wynosi 11 m. Minimalna szerokość drogi pożarowej to 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5%.

Na terenach miejskich i działkach budowlanych droga pożarowa musi przenosić nacisk osi pojazdu nie mniejszy niż 100 kN, natomiast na pozostałych obszarach – co najmniej 50 kN. Minimalna szerokość drogi w tych przypadkach wynosi odpowiednio 3,5 m oraz 3,0 m.

Droga pożarowa jako teren biologicznie czynny

Warunki uznania nawierzchni trawiastej za powierzchnię biologicznie czynną.

Zgodnie z § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r.), przez teren biologicznie czynny należy rozumieć obszar:

urządzony w sposób umożliwiający naturalną wegetację roślin,
zapewniający retencję wód opadowych,
obejmujący również 50% powierzchni tarasów, stropodachów oraz innych powierzchni o podobnym charakterze, o ile spełniają powyższe warunki,
o powierzchni nie mniejszej niż 10 m²,
obejmujący także wody powierzchniowe znajdujące się na danym terenie.

Analiza literalna powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że jedynym kryterium decydującym o zakwalifikowaniu danej powierzchni jako biologicznie czynnej jest zapewnienie warunków umożliwiających naturalną wegetację roślin oraz retencję wód opadowych. Przepisy nie wprowadzają dodatkowych ograniczeń związanych z funkcją użytkową terenu.

Oznacza to, że sposób wykorzystywania danej powierzchni (np. jako drogi dojazdowej, drogi pożarowej czy miejsca postojowego) nie ma znaczenia, o ile zachowane są warunki umożliwiające wzrost roślin oraz naturalne przenikanie wody do gruntu.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które dopuszczają możliwość uznania za powierzchnię biologicznie czynną terenów przeznaczonych pod dojazdy, place manewrowe lub parkingi, o ile wykonane są one z zastosowaniem rozwiązań umożliwiających wegetację roślin, takich jak kratki trawnikowe.

Wymagania techniczne dla eko-kraty

Aby nawierzchnia wykonana z eko-kraty mogła zostać zakwalifikowana jako powierzchnia biologicznie czynna, musi spełniać następujące warunki:

umożliwiać swobodną infiltrację wód opadowych,
zapewniać przerastanie systemu korzeniowego roślin,
nie zawierać warstw nieprzepuszczalnych,
przenosić obciążenia wynikające z użytkowania drogi pożarowej,
gwarantować zachowanie właściwych warunków siedliskowych dla roślin.

W przypadku systemu geoSYSTEM konstrukcja nawierzchni obejmuje:

warstwę nośną z kruszywa łamanego o frakcji 0–31,5 mm, o grubości od 10 do 55 cm,
warstwę podsypki piaskowej o grubości 3–5 cm.

Dla takiej konstrukcji współczynnik spływu powierzchniowego wynosi od 0,18 do 0,27, co zapewnia skuteczną infiltrację wód opadowych oraz spełnienie wymogów dotyczących naturalnej retencji. Parametry te umożliwiają uznanie nawierzchni za biologicznie czynną zarówno w stanie prawnym sprzed 1 stycznia 2018 r., jak i po tej dacie.

Podsumowanie

zgodnie z literalnym brzmieniem § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jeżeli dana powierzchnia została urządzona w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin oraz możliwość retencji wód opadowych, to niezależnie od funkcji, jaką pełni, powinna zostać zaliczona do powierzchni biologicznie czynnej,

przy ocenie, czy nawierzchnia wykonana z zastosowaniem „eko-krat geoSYSTEM” może zostać uznana za teren biologicznie czynny, decydujące znaczenie ma rodzaj zastosowanych materiałów konstrukcyjnych, w szczególności materiałów użytych do wykonania podbudowy oraz warstw nośnych; ocena ta uzależniona jest od tego, czy materiały te charakteryzują się przepuszczalnością umożliwiającą naturalną cyrkulację wody, a tym samym zapewniają warunki do naturalnej wegetacji roślin poprzez umożliwienie przenikania wody, powietrza oraz światła słonecznego,

po dniu 1 stycznia 2018 r. dodatkowym warunkiem niezbędnym do zakwalifikowania danej powierzchni jako biologicznie czynnej jest zapewnienie naturalnej retencji wód opadowych; spełnienie tego warunku pozostaje w bezpośrednim związku z rodzajem materiałów zastosowanych w konstrukcji nawierzchni, grubością i układem warstw konstrukcyjnych, a także z ukształtowaniem terenu (powierzchnia płaska bądź nachylona),

system „eko-krat geoSYSTEM” montowany jest przy wykorzystaniu warstwy dolnej wykonanej z kruszywa łamanego o frakcji 0–31,5 mm, o grubości od 10 cm do 55 cm, oraz warstwy górnej z podsypki piaskowej o grubości 3–5 cm; przy takim rozwiązaniu współczynnik spływu wód opadowych dla powierzchni równej kształtuje się na poziomie 0,18–0,27, co pozwala uznać, że parametry te spełniają wymogi stawiane terenom biologicznie czynnym zarówno przed dniem 1 stycznia 2018 r., jak i po wejściu w życie nowelizacji,

zastosowanie eko-krat stanowi rozwiązanie umożliwiające zwiększenie udziału powierzchni biologicznie czynnych na działce, w szczególności w przypadku realizacji podjazdów do garaży, zewnętrznych miejsc postojowych, dróg manewrowych oraz fragmentów terenu przeznaczonych na drogi pożarowe, ponieważ wykorzystywane są wówczas materiały wodoprzepuszczalne, umożliwiające przerastanie trawy lub innych roślin,

montaż „eko-krat geoSYSTEM”, zwłaszcza przy zastosowaniu materiałów o wysokiej przepuszczalności w warstwie podbudowy, jak również przy uwzględnieniu niskiego współczynnika spływu wód opadowych, może stanowić istotny argument przemawiający za uznaniem terenu pokrytego taką nawierzchnią za teren biologicznie czynny w rozumieniu § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2018 r., jak i po tej dacie,

nawierzchnia trawiasta wykonana w technologii eko-krat, z zachowaniem wskazanych powyżej warunków technicznych i funkcjonalnych, stosowana na drogach dojazdowych, drogach pożarowych lub miejscach postojowych, stanowi powierzchnię biologicznie czynną w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa.

POBIERZ CAŁY DOKUMENT – Opinia prawna – możliwość zaliczenia trawiastej drogi pożarowej wykonanej z „eko krat geoSYSTEM” do powierzchnia biologicznie czynna.
Opinia prawna przygotowana przez adwokat Marcin Piekarski, kancelaria GWP